Peygamber Efendimiz (s.a.s.) ne güzel buyurmuşlar. “Allah’a ve ahiret gününe inanan ya hayır söylesin ya da sussun.”(Buhârî, Edeb 31)
Bu hadis, konuşma ahlakını ve sözün sorumluluğunu vurgular. İnsanın söylediği her sözün bir değeri ve sonucu vardır. Bu yüzden:
-
Eğer söz faydalı, doğru, iyiliğe teşvik edici ise konuş.
-
Eğer söz kırıcı, zararlı, dedikodu, iftira ya da boş ve faydasız ise susmak daha hayırlıdır.
Neden susmak bazen daha iyidir?
Çünkü söz ağızdan çıktıktan sonra geri alınamaz. Bir kalbi kırmak, bir fitneye sebep olmak ya da yanlış anlaşılmak, uzun süreli zararlar doğurabilir. Susmak ise çoğu zaman:
-
Günaha girmeyi engeller,
-
Tartışmayı büyütmez,
-
Kişinin vakarını korur.
Günlük hayattan örnek
-
Birinin hatasını herkesin içinde yüzüne vurmak yerine, uygun bir dille ve özel olarak söylemek.
-
Emin olmadığın bir bilgiyi yaymamak.
-
Öfkeliyken konuşmamak.
İnsan bazen anlık bir öfkeyle, kırgınlıkla ya da sadece boşluğu doldurmak için konuşabiliyor.
O anda söylediğin bir söz küçük gibi geliyor ama karşı tarafta büyük bir iz bırakabiliyor.
İşte bu hadis tam burada devreye giriyor.
Peygamberimizin (sav) söylediği bu söz bize diyor ki:“Konuşacaksan hayırlı bir şey konuş.
Yoksa susman daha iyi.”
Yani mesele sadece konuşmak değil; konuşmanın bir değeri olması.
Sözün bir işe yarıyor mu? Bir gönül mü yapıyor? Birine fayda mı sağlıyor? Doğru mu? Eğer cevap evetse konuş.
Ama kıracaksa, dedikodu olacaksa, gereksiz bir tartışma çıkaracaksa…
o zaman susmak daha erdemli.
Bazen susmak zayıflık değil, bilgeliktir.
Bazen cevap vermemek en güçlü cevaptır.
Bazen bir kelimeyi yutmak, bir kalbi kurtarır.
Kısacası bu söz bize şunu hatırlatıyor:
Dil küçük ama etkisi büyük.
O yüzden konuşmadan önce bir saniye durup düşünmek…
işte bütün mesele bu.
Özetle bu hadis, konuşmadan önce düşünmeyi, sözün hayır olup olmadığını tartmayı ve dilimizi kontrol etmeyi öğütler.
Çünkü bazen en güzel söz, söylenmeyen sözdür.