Kasaba İnsanını Anlamak

Kasabada Yaşamak

Selamünaleyküm. 🙂

Kasabada yaşamak, aynı anda hem bir sığınakta hem de camdan yapılmış bir evde yaşamaya benzer.

İnsan kendini hiçbir zaman tamamen yalnız hissetmez.

Çünkü bir derdin olduğunda kapını çalacak biri, sevincini paylaşacak bir komşun, cenazende omuz verecek bir insan mutlaka vardır.

Ama öte yandan, hayatının bazı köşelerini kendine saklamak da kolay değildir.

Çünkü kasabada herkes birbirini tanır.

Hem de sadece adıyla, soyadıyla değil…

Kimin çocuğu üniversiteyi kazandı, kimin dükkânı kapandı, kim hastalandı, kim evlendi, kim boşandı, kimin evinde bir sıkıntı var…

Bir şekilde herkesin hayatından herkesin haberi olur.

Bazen bu, güzel bir şeydir.

Çünkü insanın başına bir şey geldiğinde yalnız kalmadığını bilmek huzur verir.

Bir hastalıkta kapınız çalınır, bir cenazede insanlar yanınızda olur, bir düğünde sevinciniz paylaşılır.

Kasabada dayanışma hâlâ canlıdır.

Ama bazen de insan düşünmeden edemez:

“Benim hayatım ne zaman benim olmaktan çıktı?”

Çünkü samimiyet ile müdahale arasındaki çizgi çok incedir.

Birinin dişi ağrır, daha “Biraz ağrıyor galiba.” demesine fırsat kalmadan biri hemen:

“Antibiyotik var bende, ister misin?”der.

Sanki evde çay, şeker, tuz varmış gibi ilaç ikram edilir.
Biri büyük bir güvenle verir, diğeri de hiç tereddüt etmeden alır  içer
“İyi gelir herhâlde.”

Ağrı kesiciler zaten ayrı bir mesele…

Birinin başı ağrır, başka birinin çekmecesinden hemen bir hap çıkar. İyi niyet vardır, yardım etme arzusu vardır.

İnsanlar birbirine gerçekten iyilik yapmak ister.

Ama bazen insan gülümseyerek şunu sormadan edemez:

“Biz birbirimize ilacı mı paylaşıyoruz, yoksa doktorluğu da mı?”

Asıl mesele ilaç da değildir zaten.

Mesele, başkasının hayatına ne kadar yaklaşmamız gerektiğini bilip bilmediğimizdir.

Bir genç evlenir.

Daha birkaç gün geçmeden yorumlar başlar:

“Bunlar fazla sürmez.”

Boşanırlar:

“Biz zaten demiştik.”

Çocukları olmaz, konuşulur.

Çok çocukları olur, yine konuşulur.

Dördüncü çocuğa hamile kalır:

“Yine mi hamilesin?”

diyen mutlaka çıkar.

Sanki herkesin hayatı, mahalledeki ortak bir defterde yazılıymış gibi…

Oysa insanın dışarıdan görünen hayatıyla içinde taşıdığı hayat aynı değildir.

Bir insanın neden evlenmediğini bilemeyiz.

Neden çocuğunun olmadığını bilemeyiz.

Neden sustuğunu, neden uzaklaştığını, neden gülümsediği hâlde gözlerinin yorgun olduğunu bilemeyiz.

Herkesin görünmeyen bir tarafı vardır.

Herkesin kimseye anlatmadığı bir imtihanı…

Bu yüzden hüküm vermek kolaydır.

Anlamaya çalışmak ise gerçek bir erdemdir.

Ama kasaba insanını yalnızca bunun üzerinden eleştirmek de haksızlık olur.

Çünkü aynı insanlar, zor gününüzde kapınızı ilk çalanlardır.

Bir cenazeniz olduğunda gelirler.

Bir hastalığınız olduğunda hâlinizi sorarlar.

Bir düğününüz olduğunda sizinle birlikte sevinirler.

Bazen yıllardır konuşmadığınız biri bile acınızı duyduğunda kapınızda belirir.

Çünkü kırgınlıklar vardır ama vefa da vardır.

Küslükler vardır ama ihtiyaç olduğunda uzanan eller de vardır.

Kasabalarda düğün ve cenaze yalnızca bir ailenin meselesi değildir. “Onlar bizim iyi günümüzde

yanımızdaydı, biz de onların yanında olmalıyız.” denir.

Belki bugün onların çocuğu evlenmiştir, yarın senin çocuğun evlenecektir.

Belki bugün onların evine ateş düşmüştür, yarın aynı ateş senin kapına uğrayacaktır.

İnsan, hayatın ne getireceğini bilmez.

İşte bu yüzden dayanışma çok kıymetlidir.

Vefa, kasabada bazen bir kelime değil, yıllar boyunca yaşatılan bir gelenektir.

Belki insanlar birbirine fazla karışır.

Belki bazen haddinden fazla konuşurlar.

Belki bir söz, sahibine göre küçük ama karşısındaki için ağır olabilir.

Ama yine de o kalabalığın içinde insanın yalnız kalmaması, bir kapının gerektiğinde açılması, bir

“Nasılsın?” sorusunun gerçekten sorulması çok değerlidir.

Büyük şehirlerde insanlar aynı apartmanda yıllarca yaşayabiliyor ve birbirlerinin adını bile bilmiyor.

Kasabada ise bazen herkes sizin hayatınızı biliyor.

Bir tarafta yalnızlık…

Diğer tarafta mahremiyetin eksikliği…

Belki de mesele kasabayı ya da şehri seçmek değildir.

Mesele, insan olmanın ölçüsünü kaybetmemektir.

Merak edebiliriz ama her şeyi sormak zorunda değiliz.

Bir şey duyabiliriz ama her duyduğumuzu anlatmak zorunda değiliz.

Bir insanın hatasını görebiliriz ama onu küçültmek zorunda değiliz.

Birinin hayatını anlayamayabiliriz ama hakkında hüküm vermemeyi seçebiliriz.

Çünkü insan bazen söylediği bir sözün kendisi için hiçbir anlam taşımadığını düşünür.

Bir dakika sonra unutur.

Ama o söz, karşısındaki insanın kalbinde yıllarca kalabilir.

Belki de büyümek, daha çok şey bilmek değildir.

Ne zaman konuşacağını, ne zaman susacağını bilmektir.

Bir insanın ayıbını gördüğünde onu yaymamak…

Acısını gördüğünde merak etmek yerine yanında olmak…

Sevincini kıskanmak yerine gönülden paylaşmak…

Ve en önemlisi, kendimize yapılmasını istemediğimiz bir şeyi başkasına yapmamaktır.

Çünkü hepimiz bir gün anlaşılmaya, affedilmeye, susulmaya ve yanımızda birinin durmasına ihtiyaç duyacağız.

Hayat bize bir gün mutlaka şunu öğretir:

Başkalarının hayatını konuşarak kimse büyümez.

İnsan, başkasının yükünü hafiflettiği kadar güzelleşir.

Ve belki de insanın en büyük imtihanlarından biri dilidir.

Ağzımızdan çıkan bir söz rüzgâr gibi geçip gidecek sanırız.

Oysa bazı sözler, bizim unuttuğumuz yerde başkasının kalbinde yaşamaya devam eder.

Bu yüzden konuşmadan önce bir kez daha düşünmek gerekir:

“Benim için bir cümle olan bu söz, karşımdaki insan için bir ömür boyu sürecek bir yara olabilir mi?”

Bence asıl mesele burada başlıyor.

Çünkü kasaba da şehir de değişir…

Sokaklar değişir, evler değişir, insanlar değişir.

Ama insanın insana karşı taşıdığı sorumluluk değişmez.

Birbirimizin hayatına biraz daha az karışıp, birbirimizin hayatına biraz daha çok iyilik katabilsek…

Belki o zaman hem samimiyeti kaybetmemiş, hem de mahremiyete saygı duymuş oluruz.

Ve belki kasaba hayatının bize öğretebileceği en güzel şey de budur:

Yanında olmak başka, hayatına sahip olmak başkadır.

Sevmek başka, yargılamak başkadır.

Merak etmek başka, haddini aşmak başkadır.

İnsan insana iyi geldiği sürece, dünya biraz daha yaşanabilir bir yer olur

Belki birileri diyecek ki:

“Akıllım, kasaban mı kaldı? Kasaban dediğin artık bir ilçenin mahallesi oldu.

Sen hâlâ kasaba diyorsun.

Ayakta mı uyuyorsun?”

Desinler…

Haklı olabilirler, kâğıt üzerinde belki çoktan değişmiştir adı.

Bir tabela değişmiştir, bir sınır çizilmiştir, bir idari karar alınmıştır.

Dün kasaba denilen yere bugün mahalle denmiştir.

Ama insanın gönlündeki yerlerin tabelası olmaz.

Benim için burası, bir ilçenin herhangi bir mahallesi değildir.

Burada çocukluğum var.

Burada tanıdığım insanlar, bildiğim sokaklar, hatırladığım sesler var.

Burada sevinçlerim, kırgınlıklarım, kaybettiklerim ve yıllar içinde biriktirdiğim hatıralarım var.

Bir başkasının dilinde burası mahalle olabilir.

Benim dilimde ise hâlâ kasabamdır.

Çünkü bazı yerlerin adı resmî kayıtlarda değişir ama insanın hafızasındaki adı değişmez.

Hem zaten ben burada coğrafyadan söz etmiyorum.

Ben bir aidiyetten söz ediyorum.

İnsan doğduğu yeri her zaman seçemez ama orada biriktirdiği hatıraları seçemez zaten.

O yüzden isteyen “Mahalle oldu.” desin.

İsteyen “Kasaba mı kaldı?” diye gülsün.

Benim için değişen bir şey yok.

Çünkü benim kasabam, nüfus tabelasında yazan bir kelimeden ibaret değil.

Benim kasabam, insanlarıyla, hikâyeleriyle, acılarıyla, sevinçleriyle ve bende bıraktığı izlerle hâlâ yerli yerinde duruyor.

Belki haritalarda küçüldü.

Belki resmî adı değişti.

Ama benim hatıralarımda hâlâ kocaman bir yeri var.

Ve insanın kalbinde büyük olan bir yeri, başkasının dili küçültemez.

Ben kasabamı anlatırken bir yerleşim birimini değil, kendimden bir parçayı anlatıyorum.

O yüzden kusura bakmayın…

Benim için burası, kıytırık bir ilçenin mahallesi olacak kadar küçük bir yer değil.

Burası benim kasabam.

Ve bazı şeyler, resmî olarak değişse bile insanın gönlünde değişmez.

Selamun aleykum 🙂

𝓗𝓪𝓴𝓲𝓶𝓮 𝓖𝓾𝓵𝓼𝓾𝓶

  • Related Posts

    Peygamber Efendimiz pazartesi gününe nasıl bakardı?

    …

    Read more

    Sen Merhametli Olanı Seç

    …

    Read more

    Bir yanıt yazın