“Rabbim! İlmimi artır.”(Tâhâ 20/114)
Bu dua, Kur’ân’da doğrudan Peygamber Efendimize öğretilen çok özel bir duadır.
Dikkat edilirse Allah Teâlâ, Peygamberimize malı, makamı veya dünya nimetlerini artırmasını değil; ilmini artırmasını istemesini emrediyor.
Burada verilen mesaj şudur:
İnsan öğrendikçe olgunlaşır.
Gerçek ilim insanı kibire değil tevazuya götürür.
İlim, Allah’ı daha iyi tanımaya vesile olur.
Öğrenmenin yaşı ve sonu yoktur.
Bu dua aynı zamanda bir müminin sürekli kendini geliştirmesi gerektiğini gösterir.
Çünkü ilim; insanın kalbini, ahlakını ve bakışını güzelleştirir.
“Allah’ım! Bana öğrettiğin ilimle beni faydalandır…”
“Allah’ım! Bana öğrettiğin ilimle beni faydalandır, bana fayda verecek ilmi öğret ve ilmimi artır.” (Tirmizî, Deavât, 128)
Arapçası:Allahumme enfa’nî bimâ allamtenî ve allimnî mâ yenfe’nî ve zidnî ilman
Bu dua, ilmin sadece zihinde kalmaması gerektiğini anlatır.
Nice insanlar vardır ki çok bilgi bilir ama o bilgi hayatına yansımaz.
İşte bu dua bize üç önemli şeyi öğretir:
a) “Bana öğrettiğin ilimle beni faydalandır”
Yani: Bildiklerimi doğru şekilde kullanmayı nasip et.”
Bilgi amel ile birleşirse değer kazanır. Güzel ahlak, hikmet ve fayda ortaya çıkar.
“Bana faydalı ilim öğret”
Her bilgi insanı hayra götürmez. Faydalı ilim:
insanı Allah’a yaklaştıran,
ahlakı güzelleştiren,
insanlığa yarar sağlayan bilgidir.
“İlmimi artır”
İnsan ne kadar öğrenirse öğrensin, Allah’ın ilmi sonsuzdur. Bu yüzden mümin daima öğrenmeye açık olmalıdır.
“Allah’ım! Faydasız ilimden sana sığınırım.”
“Allah’ım! Faydasız ilimden sana sığınırım.”(Müslim, Zikir, 73)
Arapçası: Allahumme innî eûzu bike min ilmin lâ yenfeu
Bu dua çok düşündürücüdür. Çünkü her bilgi insanı kurtarmaz.
Faydasız ilim: insanı kibire sürükleyen,
kalbi katılaştıran, insanı hakikatten uzaklaştıran,
sadece gösteriş için öğrenilen bilgidir.
İslam’da önemli olan:“Ne kadar bildiğin” değil,
“Bildiğinle ne yaptığındır.”
Kalbe inmeyen bilgi, insanı olgunlaştırmaz.
Sonuç ve Mesaj
Bu duaların ortak mesajı şudur: İlim büyük bir nimettir.
Ancak ilim; ahlak, hikmet ve samimiyetle birleşirse değer kazanır.
Mümin sürekli öğrenmeli ama öğrendiğini hayatına da yansıtmalıdır.
En kıymetli bilgi, insanı Allah’a yaklaştıran ve insanlara faydalı olandır.
“Rabbim! İlmimi artır.” duası, Kur’ân-ı Kerîm’de Peygamber Efendimize öğretilen çok kıymetli bir duadır.
Burada Allah Teâlâ, insana dünya nimetlerinden önce ilim istemeyi öğretmektedir. Çünkü ilim, insanın hem kalbini hem aklını aydınlatır.
Gerçek ilim insanı kibire değil tevazuya götürür; insan öğrendikçe Allah’ın büyüklüğünü ve kendi acizliğini daha iyi anlar.
Bu dua aynı zamanda öğrenmenin ömür boyu devam eden bir yolculuk olduğunu gösterir.
“Allah’ım! Bana öğrettiğin ilimle beni faydalandır, bana fayda verecek ilmi öğret ve ilmimi artır.” duası ise ilmin sadece bilgi sahibi olmak olmadığını anlatır.
İnsan çok şey öğrenebilir; ancak önemli olan öğrendiği bilgiyi doğru ve güzel şekilde kullanabilmesidir.
Faydalı ilim, insanı Allah’a yaklaştıran, ahlakını güzelleştiren, insanlara fayda sağlayan ilimdir.
Bu dua ile kul, hem öğrendiği bilgilerden hayır görmeyi hem de kendisine gerçekten yararlı olacak bilgiler öğrenmeyi ister.
Aynı zamanda insan ne kadar bilgili olursa olsun, Allah’ın ilmi sonsuz olduğu için sürekli öğrenmeye devam etmesi gerektiği hatırlatılır.
“Allah’ım! Faydasız ilimden sana sığınırım.” duası ise çok derin bir uyarı taşır.
Çünkü her bilgi insana fayda sağlamaz.
İnsan bazen bilgisini gösteriş, üstünlük veya menfaat için kullanabilir.
Kalbi güzelleştirmeyen, insanı hakikate yaklaştırmayan ve hayra yöneltmeyen bilgi faydasız ilim sayılır.
İslam’da önemli olan sadece bilmek değil, bildiğiyle amel etmek ve o bilgiyi hayır yolunda kullanmaktır.
Bu duaların ortak mesajı şudur: Mümin daima öğrenmeye açık olmalı, fakat öğrendiği bilginin kendisini daha güzel ahlaklı, daha merhametli ve Allah’a daha yakın bir insan yapmasına dikkat etmelidir.
En kıymetli ilim, insana hem dünyada hem ahirette fayda sağlayan ilimdir.
Allah Teâlâ bizlere faydalı ilim öğrenmeyi, öğrendiğimizle amel etmeyi ve ilmi hikmetle kullanmayı nasip etsin.
Âmin.