Selamun aleykum
İnsan hayatı boyunca hata yapar.
Bazen bilerek, bazen bilmeyerek Rabbine karşı kusurlar işler.
Aslında hepimiz aynı yolun yolcusuyuz.
Kimi zaman ibadetlerimizde gevşeklik olur, kimi zaman dilimize sahip olamayız, kimi zaman da kalbimizi dünya meşguliyetleri kaplar.
Fakat Allah Teâlâ insanı günahsız olması için değil, hata ettiğinde kendisine yönelmesi için yaratmıştır.
İşte bu yönelişin adı tevbedir.
Tevbe, sadece “Estağfirullah” demek değildir.
Tevbe, insanın yaptığı yanlışı kabul etmesi, bundan dolayı pişman olması ve yeniden Allah’a dönmesidir.
Aslında tevbe bir son değil, yeni bir başlangıçtır.
İnsan bazen geçmişindeki hataların ağırlığını taşır ve “Benim affedilmem mümkün mü?” diye düşünür.
Oysa Kur’an’a baktığımızda Allah’ın rahmetinin gazabını geçtiğini görürüz. Allah, kendisine samimiyetle yönelen kulunu geri çevirmez.
Bu yüzden şeytanın en çok istediği şeylerden biri, insanın ümitsizliğe düşmesidir.
Çünkü ümidini kaybeden insan tevbe etmeyi de bırakır.
Hâlbuki mümin, ne kadar büyük hata yaparsa yapsın, Allah’ın rahmetinden ümidini kesmez.
Tevbe eden insanın hayatında yavaş yavaş bir değişim başlar.
Artık aynı yanlışları tekrar etmemeye çalışır.
Günahın kendisini Allah’tan uzaklaştırdığını fark eder.
İşte bu noktada karşımıza takva çıkar.
Takva kelimesi çoğu zaman “Allah korkusu” diye çevrilir.
Fakat bu korku, cezadan ürken bir insanın korkusu değildir.
Daha çok sevdiğini üzmekten çekinen bir insanın hassasiyetidir.
Takva, Allah’ın razı olmadığı şeylerden uzak durmaya çalışmaktır.
Yani insanın her davranışında, her sözünde ve her kararında “Bu Allah’ın hoşnut olacağı bir şey mi?”
diye düşünmesidir.
Takva, sadece büyük günahlardan kaçınmak değildir. İnsan bazen küçük gördüğü bir sözle bir kalbi kırabilir.
Bazen bir bakış, bir yalan, bir gıybet veya küçücük bir haksızlık insanın manevi hayatını zedeleyebilir.
Takva sahibi insan bu yüzden sadece büyük hatalara değil, küçük ihmallere de dikkat eder.
Çünkü bilir ki kalbi temiz tutmak, onu kirlettikten sonra temizlemekten daha kolaydır.
Takvanın en güzel taraflarından biri de insanın yalnızken de aynı hassasiyeti göstermesidir.
Kimsenin görmediği bir yerde haramdan uzak durabilmek, kimsenin bilmediği bir iyiliği sadece Allah
rızası için yapabilmek takvanın olgunlaşmaya başladığını gösterir.
Takva geliştikçe insanın kulluğu da değişmeye başlar.
Artık ibadetlerini sadece görev olduğu için değil, Rabbine yakın olabilmek için yapar.
İşte bu hâl bizi ihsan kavramına götürür.
Peygamber Efendimiz, ihsanı tarif ederken çok derin bir ölçü verir: “Allah’a O’nu görüyormuş gibi kulluk etmendir.
Sen O’nu görmüyorsan da O seni görmektedir.”
Bu cümleyi düşündüğümüzde aslında ihsanın hayatın tamamını değiştiren bir anlayış olduğunu fark ederiz.
İnsan namazını kılarken gerçekten Allah’ın huzurunda olduğunu hissederse namazı değişir.
Kur’an okurken Allah’ın kendisine hitap ettiğini düşünürse okuması değişir.
İnsanlarla konuşurken Allah’ın kendisini işittiğini bilirse dili değişir.
Ticaret yaparken Allah’ın kendisini gördüğünü unutmazsa kazancı değişir.
İhsan, sadece ibadetlerde değil, insanlarla ilişkilerde de kendini gösterir.
Anne babaya güzel davranmak, eşe karşı merhametli olmak, çocuklara sevgiyle yaklaşmak, komşuya iyilik etmek, işini dürüst yapmak…
Bunların hepsi ihsanın bir parçasıdır.
Çünkü ihsan, yapılan her işi en güzel şekilde yapmaya çalışmaktır.
Dikkat edilirse tevbe, takva ve ihsan birbirinden kopuk kavramlar değildir.
Tevbe insanın Allah’a dönüşüdür.
Takva bu dönüş yolunda dikkatli yürüyüştür.
İhsan ise o yolculuğun olgunlaşmış hâlidir.
Önce insan hatasını fark eder ve döner. Sonra günahlardan sakınmayı öğrenir.
Zamanla Allah’ın huzurunda yaşama bilinci gelişir.
Böylece kulluk sadece belirli vakitlerde yapılan ibadetlerden ibaret olmaktan çıkar; hayatın tamamını kuşatan bir hâle gelir.
Belki de hepimizin kendisine sorması gereken soru şudur: Ben Allah’a gerçekten ne kadar yakınım?
Gün içinde kaç defa O’nu hatırlıyorum?
Yaptığım işleri insanlar görsün diye mi yapıyorum, yoksa Allah razı olsun diye mi?
Hata ettiğimde hemen Rabbime dönüyor muyum, yoksa nefsime mazeretler mi üretiyorum?
Bu soruların cevabı her insan için farklı olabilir.
Ancak önemli olan, bu yolculuğun hiç bitmeyeceğini bilmektir.
Tevbe ile başlayan bu yol, takva ile devam eder ve ihsanı hedef edinir.
Kulluğun güzelliği de zaten burada ortaya çıkar.
İnsan her gün biraz daha Rabbine yaklaşmaya çalışır.
Düşse bile yeniden kalkar, yorulsa bile yeniden yürür.
Çünkü bilir ki Allah, kendisine samimiyetle yönelen kullarını asla yalnız bırakmaz.
Selamun aleykum