“Şüphesiz Allah, onların gizlediklerini de açığa vurduklarını da bilir. Şüphesiz O, kibirlenenleri sevmez.”(Nahl Suresi, 23. ayet)
Bazen insanın dışarıdan nasıl göründüğüyle, Allah katındaki hâli birbirinden çok farklı olabilir.
İnsanların yanında güzel konuşabilir, güler yüzlü olabilir, hatta iyi ve mütevazı biri olarak tanınabiliriz.
Rabbimiz yalnızca dış görünüşümüze bakmıyor.
Kalbimizin içinden geçenleri, gizlediğimiz düşünceleri, kimseye söylemediğimiz niyetleri de biliyor.
İşte bu ayet bize önce çok önemli bir gerçeği hatırlatıyor:
Allah bizim gizlimizi de bilir, açığımızı da bilir.
Kimsenin görmediği bir yerde yaptığımızı da bilir.
Kimseye söylemediğimiz bir düşünceyi de bilir.
İnsanlardan sakladığımız bir kırgınlığı, bir kıskançlığı, bir öfkeyi, hatta kalbimizde büyüttüğümüz bir gururu da bilir.
Bunu düşününce insanın kendisine şu soruyu sorması gerekiyor:
“Ben insanların gözünde nasıl görünüyorum?” değil, “Rabbimin nazarında nasılım?”
Çünkü insanların alkışı insanı kurtarmaz.
İnsanların övgüsü insanı Allah katında değerli hâle getirmez.
Asıl mesele, Rabbimizin bizden razı olup olmadığıdır.
Ve ayetin sonunda çok dikkat çekici bir ifade geliyor:
“Şüphesiz O, kibirlenenleri sevmez.”
Kibir…
İnsanın kendisini başkasından üstün görmesi.
“Ben daha iyiyim.”
“Ben daha bilgiliyim.”
“Benim yaptığım doğru, onunki yanlış.”
“Benim çocuğum daha başarılı.”
“Benim ibadetim daha güzel.”
“Benim makamım daha yüksek.”
“Benim malım, evim, çevrem, bilgim daha fazla…”
İşte insan bazen bunların farkına bile varmadan kalbine kibri yerleştirebiliyor.
Oysa düşünelim:
Sahip olduğumuz ne varsa bize Allah vermedi mi?
Akıl O’nun nimeti.
Sağlık O’nun nimeti.
Evlat O’nun nimeti.
Mal O’nun nimeti.
İlim O’nun nimeti.
Güzel konuşabilmek O’nun nimeti.
İbadet edebilmek bile O’nun bize verdiği bir imkân değil mi?
Öyleyse insanın sahip olduğu nimetlerle başkasına üstünlük taslaması ne kadar da garip!
Bir insanın “Ben senden üstünüm.” demesi aslında sahip olduğu nimetleri kendinden bilmesinin tehlikesini taşır.
Çünkü bugün güçlü olan, yarın zayıf olabilir.
Bugün sağlıklı olan, yarın hastalanabilir.
Bugün zengin olan, yarın malını kaybedebilir.
Bugün makam sahibi olan, yarın makamından ayrılabilir.
Bugün insanların alkışladığı kişi, yarın unutulabilir.
Her şey geçici…
Ama Allah’ın huzurunda kalacağımız gün gerçektir.
Bu yüzden müminin kalbinde kibir yerine tevazu bulunmalı.
Tevazu demek kendini değersiz görmek değildir.
Tevazu, kendini başkasından üstün görmemektir.
Bir insanın günahını görüp onu küçümsemek yerine:
“Benim sonumun ne olacağını bilmiyorum. Onun da sonunun ne olacağını bilmiyorum. Rabbim beni de onu da hidayet üzere yaşatsın.” diyebilmek…
İşte bu, kalbin güzelliğidir.
Belki de bugün kendimize sormamız gereken en önemli soru şudur:
“Kalbimde kimseye göstermediğim bir kibir var mı?”
Birinin başarısını görünce içimiz daralıyor mu?
Bir başkasının övülmesine tahammül edemiyor muyuz?
Özür dilemek bize ağır mı geliyor?
Hata yaptığımızı kabul etmek zor mu?
“Ben yanılmam.” mı diyoruz?
Bir başkasını küçümseyerek kendimizi değerli hissetmeye mi çalışıyoruz?
İşte insan biraz da burada kendisini tanıyor.
Çünkü kibir bazen yüksek sesle ortaya çıkmaz.
Bazen sessizce kalbe yerleşir.
Bazen bir bakışta…
Bazen bir sözde…
Bazen bir insanı küçümsemede…
Bazen de “Ben ondan daha iyiyim.” düşüncesinde kendisini gösterir.
Rabbimiz kalplerimizi biliyor.
O hâlde gelin, insanların bizi nasıl gördüğünden önce Allah’ın bizi nasıl gördüğünü düşünelim.
Kırdığımız bir kalp varsa onaralım.
Haksızlık ettiysek özür dileyelim.
Birini küçümsediysek kendimize çekidüzen verelim.
Başkasının nimetini kıskanmak yerine onun için dua edelim.
Ve her nimetin sahibinin Allah olduğunu unutmayalım.
Çünkü insanın gerçek büyüklüğü, başkalarını küçük görmekte değildir.
Gerçek büyüklük, Allah’ın huzurunda kul olduğunu bilmektir.
Rabbim kalplerimizi kibirden, gururdan, hasetten ve insanları küçümsemekten muhafaza eylesin.
Bize nimet verdiğinde şükretmeyi, eksik olduğumuzda haddimizi bilmeyi, hata yaptığımızda özür dilemeyi ve insanlara karşı gönlü güzel bir kul olmayı nasip eylesin.
Ve en önemlisi…
Bizi insanların gözünde değil, kendi katında değerli olan kullarından eylesin.
Âmin.