Rahmân ismi: Rahmetin Kapısını Aralamak
“Er-Rahmân: Yaratılıştan Hidayete Uzanan Sonsuz Rahmet”
Allah’ın güzel isimlerinden biri olan er-Rahmân ismi üzerinde tefekkür etmek istiyoruz.
Kur’an-ı Kerim’de Rahmân kelimesinin Allah’ın ismi olarak geçtiği yerler, bir sayımda 18
surede 56 ayet içerisinde toplam 57 defa olarak ifade edilmektedir.
Özellikle Meryem Suresi’nde 16 defa geçmesi oldukça dikkat çekicidir.
Bu tekrarlar bize önemli bir hakikati hatırlatıyor: Rabbimiz kendisini bize yalnızca
kudretiyle, hükümranlığıyla ve azametiyle değil, aynı zamanda sonsuz rahmetiyle de
tanıtıyor.
Peki, Rahmân ne demektir?
Rahmân, rahmeti bütün varlıkları kuşatan, merhameti sonsuz ve sınırsız olan Rabbimiz demektir.
Biz bazen Allah’ın rahmetini yalnızca başımıza güzel bir şey geldiğinde hatırlarız.
Oysa nefes alabiliyorsak, görebiliyor, duyabiliyor, düşünebiliyor ve yeniden tövbe
edebiliyorsak, bütün bunlar Rahmân olan Rabbimizin bize sunduğu rahmetin tecellileridir.
Şimdi Kur’an’daki bazı ayetlerin ışığında bu güzel ismi birlikte anlamaya çalışalım.
1. Bakara Suresi 163. Ayet: Rahmân ve Rahîm Olan Tek İlah
Rabbimiz şöyle buyuruyor:“İlahınız tek bir ilahtır.
O’ndan başka ilah yoktur. O, Rahmân’dır, Rahîm’dir.”
Burada çok önemli bir mesaj var.
Bizi yaratan, yaşatan, rızıklandıran ve merhametiyle kuşatan yalnızca Allah’tır.
İnsan bazen huzuru başka kapılarda, güveni başka insanlarda, kurtuluşu başka güçlerde arayabiliyor.
Oysa bu ayet bize bütün ümitlerimizin ve kulluğumuzun yönelmesi gereken tek kapıyı gösteriyor.
Rahmân olan Rabbimizden başka sığınacak gerçek bir kapımız yoktur.
2. İsrâ Suresi 110. Ayet: Allah da O’dur, Rahmân da O’dur
Rabbimiz şöyle buyuruyor:
“De ki: İster Allah diye dua edin, ister Rahmân diye dua edin.
Hangisiyle dua ederseniz edin, en güzel isimler O’nundur.”
Ne kadar güzel bir hakikat!
Allah dediğimizde de aynı Rabbimize yöneliyoruz, Rahmân dediğimizde de…
İsimler farklı olsa da Rabbimiz birdir.
Her bir isim bize O’nun farklı bir güzelliğini ve sıfatını tanıtır.
Buradan kendimize şu soruyu soralım:
Biz Allah’ı ne kadar tanıyoruz?
O’na sadece ihtiyaçlarımız olduğunda mı yöneliyoruz, yoksa O’nun rahmetini her an hissederek mi yaşıyoruz?
3. Meryem Suresi 18. Ayet: Rahmân’a Sığınmak
Hz. Meryem’in şu duası çok dikkat çekicidir:
“Ben senden Rahmân’a sığınırım.
Eğer Allah’tan korkuyorsan bana dokunma.”
Burada Hz. Meryem’in Rahmân ismine sığınması bize çok şey anlatıyor.
Düşünün, insan korktuğunda, çaresiz kaldığında, kendisini tehdit altında hissettiğinde nereye sığınır?
Hz. Meryem bize sığınmanın en güzel adresini gösteriyor: Rahmân olan Allah!
Demek ki Rahmân ismi sadece nimetleri hatırlatan bir isim değil, aynı zamanda
korktuğumuzda, yalnız kaldığımızda ve çaresiz hissettiğimizde sığınacağımız Rabbimizi de hatırlatan bir isimdir.
4. Meryem Suresi 93. Ayet: Hepimiz Rahmân’ın Kuluyuz
Rabbimiz şöyle buyuruyor:
“Göklerde ve yerde bulunan herkes Rahmân’a ancak kul olarak gelecektir.”
Bu ayet üzerinde biraz duralım.
İnsan dünyada makamıyla, malıyla, bilgisiyle, şöhretiyle övünebilir.
Kendisine çok büyük değerler atfedebilir.
Fakat Allah’ın huzurunda hepimiz kuluz.
Zengin de kuldur, fakir de kuldur.
Güçlü de kuldur, güçsüz de kuldur.
Hiçbirimiz Rabbimizin rahmetine muhtaç olmaktan müstağni değiliz.
Öyleyse insanın gerçek büyüklüğü, kulluğunu bilmesinde ve Rahmân olan Rabbine gönülden bağlanmasındadır.
5. Rahmân Suresi 1-4. Ayetler: Rahmetin En Güzel İlanı
Şimdi sohbetimizin en önemli bölümüne gelelim.
Rahmân Suresi’nin ilk dört ayetinde Rabbimiz şöyle buyuruyor:
“Rahmân. Kur’an’ı öğretti. İnsanı yarattı. Ona beyanı öğretti.”
Bu dört kısa ayet, aslında üzerinde uzun uzun düşünmemiz gereken büyük hakikatler taşıyor.
Dikkat edelim: Rabbimiz önce Rahmân ismini zikrediyor.
Ardından Kur’an’ı öğretmesinden, insanı yaratmasından ve ona beyanı öğretmesinden söz ediyor.
Burada çok ince bir mesaj var.
Rabbimiz insanı yaratmakla kalmamış, onu başıboş da bırakmamıştır.
Ona yol göstermiş, doğruyu yanlıştan ayırabilmesi için vahiy göndermiş, konuşma ve
kendisini ifade etme kabiliyeti vermiştir.
Bir düşünelim…
İnsan yaratılıyor ama nasıl yaşayacağını bilmiyor.
Neye inanacağını, hangi yoldan gideceğini, hayatın gerçek anlamını nasıl bulacağını öğrenmeye ihtiyaç duyuyor.
İşte Rahmân olan Rabbimiz insana Kur’an’ı öğretiyor.
Bu ne büyük bir rahmettir!
Çünkü Kur’an yalnızca okunan bir kitap değildir.
O, insanın kalbine ışık tutan, hayatına yön veren, karanlıkta yolunu aydınlatan ilahi bir rehberdir.
Sonra Rabbimiz insanı yarattığını bildiriyor.
Ardından ona beyanı öğrettiğini söylüyor.
İnsan konuşabiliyor, düşünebiliyor, anlatabiliyor, anlayabiliyor.
Duygularını ifade edebiliyor, öğrendiklerini başkalarına aktarabiliyor.
Bunların hiçbiri sıradan nimetler değildir.
Aslında bu ayetler bize şunu söylüyor:
Rahmân olan Allah, insanı yaratmış; ona akıl, idrak ve ifade kabiliyeti vermiş; sonra da
Kur’an ile hayatının yol haritasını göstermiştir.
O hâlde Kur’an’la aramızdaki ilişkiyi yeniden düşünmeliyiz.
Kur’an bizim için sadece özel günlerde okunan, evimizin bir köşesinde muhafaza edilen bir kitap mı?
Yoksa hayatımızı anlamlandıran, kararlarımıza yön veren, kalbimizi terbiye eden bir rehber mi?
İşte Rahmân Suresi’nin ilk dört ayeti bizi bu soruyla baş başa bırakıyor.
6. Mülk Suresi 29. Ayet: Rahmân’a İman ve Tevekkül
Rabbimiz şöyle buyuruyor:
“De ki: O, Rahmân’dır. Biz O’na iman ettik ve yalnız O’na tevekkül ettik.”
Burada iman ile tevekkülün birlikte zikredilmesi çok anlamlıdır.
Rahmân olan Rabbimizi tanıyan insan, O’na güvenir. Elinden gelen gayreti gösterir ama sonucu Allah’a bırakır.
Çünkü bilir ki kendisini en iyi bilen, ihtiyaçlarını en iyi gören ve kendisine en güzel şekilde merhamet eden Rabbidir.
Tevekkül, hiçbir şey yapmadan beklemek değildir.
Gayret ettikten sonra kalben Allah’a güvenebilmektir.
Sohbetimizin Sonunda Birlikte Tefekkür Edelim
Kıymetli dostlar, bütün bu ayetleri bir araya getirdiğimizde Rahmân isminin hayatımızdaki yerini daha iyi anlıyoruz.
Rahmân olan Rabbimiz bizi yaratmış, bize hayat vermiş, sayısız nimetler sunmuş, Kur’an’ı göndermiş ve doğru yolu göstermiştir.
Bizden istediği ise O’nu tanımamız, O’na kulluk etmemiz ve rahmetinden ümidimizi kesmememizdir.
Belki de bugün kendimize şu soruyu sormalıyız:
Ben Rahmân olan Rabbimin bana sunduğu rahmetin ne kadar farkındayım?
Kur’an’ı ne kadar hayatıma taşıyorum?
Dualarımda Rahmân ismini ne kadar hissediyorum? İnsanlara karşı merhametli davranabiliyor muyum?
Unutmayalım ki Allah’ın rahmetinden söz ederken, kendi hayatımızda da merhameti çoğaltmayı öğrenmeliyiz.
Rabbimiz bizlere Rahmân ismini hakkıyla tanımayı, Kur’an’ın rehberliğinde yaşamayı,
O’nun rahmetine sığınmayı ve merhameti hayatımızın bir parçası hâline getirmeyi nasip
eylesin.
Allah’ım! Sen Rahmân’sın.
Bizi rahmetinden mahrum bırakma.
Kalplerimizi Kur’an’ın nuruyla aydınlat.
Bize Seni tanımayı, Sana güvenmeyi ve Sana güzel bir kul olmayı nasip eyle.
Âmin.